İkinci el dizüstü alırken nelere bakmalısın? Kontrol listesi

İkinci el dizüstü bilgisayar, bütçen sınırlıyken iyi bir seçenek olabilir. Ama satıcının anlattığı her şeye güvenmek, sonradan pahalıya patlayabilir. Bilgisayarın dış görünüşü temiz görünse bile içinde ciddi bir sorun olabilir.

Bu yazıda, ikinci el bir dizüstü bilgisayarı görmeden önce ve görürken yapman gereken kontrolleri sıraladık. Mümkünse bu kontrolleri bilgisayarı açmadan önce bir kez de satıcının yanında yapmaya çalış.

Önce yasal durumu kontrol et

Bilgisayarın teknik durumuna bakmadan önce sahipliğini netleştirmek gerekir. Çalınmış ya da yasal olmayan bir cihaz satın almamak için şu soruları sor:

• Satıcı bilgisayarın gerçek sahibi mi?
• Seri numarası, faturası ya da kutusu var mı?
• Windows lisansı ve hesap bağlantısı, satıcının hesabından çıkarılabiliyor mu?

Eğer bilgisayarın üzerinde açık bir hesap bağlantısı ya da kilitli bir şifre varsa, satıcıdan bunu kaldırmasını istemelisin. Bu adımı atlamak, sonradan kullanım sorunlarına yol açabilir.

Pil sağlığını ölç

Pil, ikinci el dizüstülerde en çok yıpranan parçalardan biridir. Pil çıkabiliyorsa dışarıdan bakman yeterli değildir. Windows'ta Komut İstemi'ni yönetici olarak açıp powercfg /batteryreport komutunu çalıştırırsan, pilin tasarım kapasitesi ile mevcut tam şarj kapasitesini karşılaştırabilirsin.

Aradaki fark büyükse pil yıpranmıştır ve yenisini almak ek bir maliyet olur. Bu rapor, pil yenilemenin bütçene etkisini tahmin etmen için iyi bir ölçüt sağlar.

Ekranı dikkatle incele

Ekranda ölü piksel, parlak nokta ya da renk kayması olup olmadığına bak. Bunun için tamamen siyah ve tamamen beyaz bir ekran göster. Köşelerde ya da kenarlarda solgunluk varsa dikkat et.

Menteşeler de önemlidir. Ekranı birkaç kez açıp kapatarak sallantı, gıcırtı ya da sertlik olup olmadığını kontrol et. Ekran çerçevesinde çatlak ya da kırık yüzey varsa bu bir darbe izi olabilir.

Klavye ve dokunmatik yüzey

Her tuşa tek tek bas. Bazı tuşların takılması ya da geri gelmemesi, klavyenin yıprandığını gösterir. Türkçe karakterlerin ve sayı tuşlarının doğru çalıştığını da kontrol et.

Dokunmatik yüzeyde tıklama ve kaydırma hareketlerini dene. Yüzeyin altında şişme ya da kabarma varsa, pil şişmesi olabilir. Bu durum tehlikelidir ve bilgisayarı kullanmadan önce uzmana gösterilmelidir.

Portlar, bağlantılar ve bileşenler

Bütün USB portlarını, HDMI ya da benzer çıkışları, ses girişini ve kart okuyucuyu tek tek dene. Bir harici disk ya da bir kulaklık takmak, portların gerçekten çalıştığını gösterir.

Wi-Fi ve Bluetooth bağlantısını da test et. Hem kablosuz ağ görünüyor mu hem de bağlanabiliyor mu, bunu gör.

Soğutma ve gürültü

Bilgisayarı birkaç dakika yüksek yük altında çalıştırmak, ısınma sorununu anlamanın en iyi yoludur. Fan sesi aşırı yüksek ya da sürekli hırıltılı değilse iyi bir işarettir. Havalandırma deliklerinde toz birikmiş olabilir, bunu da kontrol et.

Disk ve RAM sağlığı

Depolama birimi için Windows'un disk yönetimi araçlarını ya da ücretsiz SMART okuma programlarını kullanabilirsin. Disk hatası ya da sürekli artan hata sayısı, diskin yakında sorun çıkarabileceğini gösterir.

RAM miktarını ve yuva sayısını da Görev Yöneticisi'nden kontrol et. İlan ile gerçek değer uyuşmuyorsa, satıcıya bunu sormak gerekir.

Satıcıya sorabileceğin sorular

Bilgisayarı görmeden önce ya da görürken satıcıya birkaç soru sormak zaman kazandırır ve dürüstlüğünü anlamana yardımcı olur. Bilgisayarı ne kadar süredir kullandığını, neden satmak istediğini ve düzenli olarak hangi işler için kullandığını sor. Verdiği cevaplar, cihazın yıpranma düzeyiyle de uyumlu olmalıdır. Örneğin "az kullandım" diyen birinin cihazında aşırı toz ya da ezilmiş bir klavye varsa, bu uyumsuzluk bir işaret olabilir.

Bilgisayarın bugüne kadar hangi onarımlardan geçtiğini de sor. Parça değişimi yapılmışsa, bunun orijinal ya da uyumlu bir parça olup olmadığını öğrenmek iyi olur. Kutusu, faturası ve şarj adaptörünün orijinal olup olmadığı da satış sonrası için önemlidir.

Son olarak satıcıdan, sorun çıkarsa iade ya da değişim konusunda ne düşündüğünü öğrenmeye çalış. Konuşmaların yazılı bir mesaj üzerinden yürümesi, sonradan yaşanabilecek anlaşmazlıkları azaltır. Satıcının cevap vermekten kaçındığı konular dikkat edilmesi gereken işaretlerdir.

Ayrıca bilgisayarın açılış parolası ya da kurumsal bir yönetim kaydı olup olmadığını da sor. Kurumdan kalma bir cihazın bağlantıları, sonradan kullanıcı tarafında kaldırılamayabilir. Satıcı bu konuda net bir cevap veremiyorsa, cihazı satın almadan önce ayrıntılı bir araştırma yapmak gerekir.

Kontrol listesi

Bilgisayarı satın almadan önce şu listeyi tamamlamalısın:

Kontrol	Tamam mı?
Sahiplik ve Windows lisansı netleşti mi?
Pil raporu okundu mu?
Ekranda ölü piksel ve renk sorunu yok mu?
Menteşeler sağlam mı?
Tüm tuşlar ve dokunmatik yüzey çalışıyor mu?
Portlar ve kablosuz bağlantılar test edildi mi?
Yük altında ısınma ve fan sesi kabul edilebilir mi?
Disk sağlığı ve RAM miktarı doğrulandı mı?

Bu listedeki her madde tamamsa, ikinci el bir dizüstü bilgisayar güvenle değerlendirilebilir. Bir tanesi bile şüpheli kalıyorsa, o cihazı bir daha düşünmek mantıklı olur.